ATIK YAĞLARIN KONTROL YÖNETMELİĞİ HAKKINDA

Sayın Üyemiz;     
 
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’ nden Odamıza gelen yazıda:  21.01.2004 tarih ve 25353 sayılı Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği’ nin, yayınlandıktan sonra uygulamaya dair olarak karşılaşılan sorunların çözümü, 75 / 439 EC sayılı Atık Yağ Direktifine tam uyum sağlanması ve daha etkin bir atık yağ yönetiminin gerçekleştirilmesi amacıyla rezive edildiği ve yeni  Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği’ nin 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği belirtilmektedir..
 
Yeni Yönetmelik ile atık yağlara ilişkin tanımlar, genel ilkeler, görev, yetki ve yükümlülükler, atık yağların toplanması ve analizi, atık yağların taşınması, atık yağların geçici depolanması, işleme ve bertaraf tesislerine ilişkin özel şartlar ile lisans işlemleri ve geri kazanım ürünlerinin pazarlanması konularında değişiklikler yapılmıştır.
 
Yönetmelik Madde 4 Tanımlar Bölümüne “Yetkilendirilmiş Kuruluş” tanımı eklenmiş ve piyasa payları toplamı en az % 30 olan motor yağı üreticileri tarafından kurulan atık motor yağı toplama organizasyonlarının Bakanlıkça yetkilendirilmesi hüküm altına alınmıştır.Aynı bölüme “Yağ Beyan Formu” tanımı eklenmiş ve rafineriler hariç tüm yağ üreticileri bir önceki yıl piyasaya sürülen yağ miktarlarının Yönetmelik EK-3’de yer alan Yağ Beyan Formu doldurulmak sureti ile her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa bildirilmesi yükümlülüğü getirilmiştir.
 
Yönetmelik Madde 7 (g) bendi ve Madde 8 (c) bendi gereğince; İl Çevre ve Orman Müdürlükleri ile Belediyelerin işbirliği içinde hareket ederek atık yağ taşıyacak araçların şehir içi hareketlerini kolaylaştırıcı tedbirleri alması hükme bağlanmıştır.
 
Yeni Yönetmelik ile atık motor yağları için geçerli olan kota uygulaması kaldırılmış, atık motor yağlarının daha geniş bir alanda ve daha etkin bir şekilde toplanmasının sağlanması amacıyla Yönetmeliğin 13 üncü Maddesi gereğince, motor yağı üreticileri tarafından ülkenin her yanından atık motor yağlarını toplayacak sistemlerin kurulması yükümlülüğü getirilmiştir. Bu maddeye göre, atık motor yağlarının, yalnızca motor yağı üreticileri veya bunların yukarıda tanımlanan yetkilendirilmiş kuruluşları tarafından toplanması hükme bağlanmış olup, motor yağı üreticileri veya bunların yetkilendirilmiş kuruluşları dışındaki (atık yağ geri kazanım tesisleri, atık yağları ilave yakıt olarak kullanan tesisler, bertaraf tesisleri ve atık yağ taşıma firmaları vs.) kişi ve kuruluşlar tarafından atık motor yağları toplanmayacaktır.Ancak atık motor yağı toplama hizmetinin motor yağı üreticileri tarafından başka kişi ve kuruluşlar ile bunların araçlarına yaptırılması durumunda, anlaşma yapılan kişi veya kuruluşun Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde tanımlanan “Yetkilendirilmiş Kuruluş” özellikleri taşıması ve Bakanlıktan Yetkilendirilmiş Kuruluş izni alması gerekmektedir. Bakanlık tarafından atık motor yağı toplama konusunda yetkilendirilmiş kuruluşlara ilişkin güncel bilgilere www.atikyonetimi.cevreorman.gov.tr internet adresinden ulaşılabilmektedir.
 
Yönetmeliğin 15 inci maddesi ile atık yağ analizleri hususunda düzenlemeler yapılmıştır.Buna göre, kullanılan yağ türünde değişiklik olmaması durumunda, atık yağ kategori analizlerinin atık üreticisi tarafından bir kez yaptırılması yeterli olacaktır.Öte yandan, analizlerin, yetkilendirilmiş kuruluşlar, işleme veya bertaraf  tesisleri tarafından yaptırılmış olması durumunda ise, atık yağ üreticileri, tekrar bir analiz yaptırmaya gerek olmadan bu analizleri kullanabilecektir.
 
Atık yağların taşınması konusunda ADR sistemine uyum sağlanmış ve Yönetmeliğin 16 ıncı maddesine istinaden atık yağ taşıma işleri 31/03/2007 tarih ve 26479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik kapsamına alınmıştır.Öte yandan atık yağ taşıyan araçların lisanslandırılması ve bu araçlarda bulunması gereken ekipmanlar Geçici 2 inci maddede tanımlanmış ve atık yağ taşıyacak araçların 10 yaş sınırını aşmaması zorunluluğu getirilmiştir.Atık yağ taşıyan mevcut lisanslı araçların 1 yıl içinde Yönetmelikte belirlenen teknik şartlara uyum sağlaması gerekmektedir.Buna göre, İl Çevre ve Orman Müdürlükleri tarafından, lisans verilen atık yağ taşıma firması ve araçlarının lisans belgelerinin belirtilen hükümler doğrultusunda yenilenmesi gerekmektedir.
 
Yönetmeliğin Madde 20 (a) bendi gereğince, atık yağ rafinasyon ve rejenerasyon tesislerinde EK-1’de yer alan Atık Yağ Kategorileri ve Müsaade Edilen Kirletici Parametre Sınır Değerlerinde belirtilen özellikteki atık yağlar işlenecektir.Bu hükme göre atık yağ geri kazanım tesislerinde 1. kategori atık sanayi ve atık motor yağları ile, PCB, klor ve toplam halojen parametreleri 2. kategori için belirlenen sınır değerler arasında kalmak koşuluyla 2. kategori atık sanayi yağlarının rafinasyon veya rejenerasyon yöntemiyle geri kazanımı yapılacaktır.
 
Yönetmeliğin 21 inci maddesinde, 1. ve 2. kategori atık atık yağların geri kazanım işlemleri sonucunda ürün kalitesi tutturulmayan atık yağlar ile geri kazanıma uygun olmayan 2. kategori atık yağların enerji geri kazanımı amacıyla mevcut yakıta ilave edilerek kullanılması hükme bağlanmıştır.
 
Madde 20 (k) bendi gereğince, atık yağ rafinasyon ve rejenerasyon (geri kazanım) tesislerinin ISO 14001 veya eşdeğeri çevre yönetim sistemine sahip olma zorunluluğu getirilmiştir.Yönetmeliğin yayınlanmasından önce Bakanlıktan lisans almış olan mevcut tesisler ise, Yönetmeliğin yayın tarihinden itibaren 1 yıl içinde çevre yönetim sistemini kurmak ve buna ilişkin belgeyi Bakanlığa göndermekle yükümlüdür.
 
Atık yağ rafinasyon ve rejenerasyon tesislerinin lisans prosedürü içinde yer alan ön lisans uygulaması kaldırılmıştır. Atık yağ rafinasyon ve rejenerasyon tesisi kurmak ve / veya işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler Yönetmelik EK-6’da yer alan bilgi ve belgelerle Bakanlığa lisans müracaatında bulunmak zorundadır.
 
Yönetmeliğin 25 inci maddesi kapsamında, atık yağların geri kazanımı sonucu elde edilen ürünlerin satışına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.Bu maddeye göre, geri kazanım sonucu elde edilen ürünlerdeki PCB parametresi 1. kategori atık için belirlenen sınır değeri aşmayacaktır.Öte yandan, geri kazanım ürünlerinin ambalajları üzerine okunacak şekilde “atık yağdan üretilmiştir” ifadesinin konulması zorunludur.
Yönetmeliğin 26 ıncı maddesine istinaden atık yağ üreticileri, yetkilendirilmiş kuruluşlar, yağ üreticileri ve işleme ve bertaraf tesisleri tarafından atık yağlara ilişkin işlemler hakkında ve atık kodları esas alınarak düzenlenen belgeler 5 yıl süreyle muhafaza edilmek zorundadır.Kayıt altına alınacak belgeler 26 ıncı maddede belirtilmiş olup, söz  konusu belgelerde kullanılması gereken atık yağ kod numaralarının 05/07/2008 tarih ve 26927 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-IV listesinden alınması gerekmektedir.
 
30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği’ne istinaden;
İl Çevre ve Orman Müdürlükleri tarafından lisans verilen mevcut atık yağ taşıma firma ve araçlarına ait lisansların 1 yıl içinde yenilenmesi, atık yağ üreticilerinin, Yönetmelikle formatı değiştirilen yeni atık yağ beyan formlarını kullanmalarının sağlanması,
Lisanslı atık yağ geri kazanım firmaları tarafından ISO 14001 veya eşdeğeri çevre yönetim sisteminin 1 yıl içinde kurulması gerekmektedir.
 
Bilgilerinize sunarız.
 
Saygılarımızla,